زبان نشانهگذاری ابرمتنی (اچتیامال)[الف] (به انگلیسی: Hyper Text Markup Language (HTML)) یا زبان نشانهگذاری فرامتن[۱] (به انگلیسی: HTML) زبان نشانهگذاری استاندارد برای اسنادیست که برای نمایشدادن در وب طراحی شده اند. اچتیامال زبانیست که محتوا و ساختار صفحات وب را تعریف و توصیف میکند. این زبان نشانهگذاری همواره در کنار سیاساس و جاوا اسکریپت هستهٔ فناوری ساخت صفحههای وب هستند.
مرورگرهای وب (Browsers) اسناد اچتیامال را از یک سرور وب (Web Server) یا از حافظه محلی (Local Storage) دریافت میکنند و آنها را به صفحات چندرسانهای وب (Multi-media Web Pages) تبدیل میکنند. HTML ساختار یک صفحه وب را بهصورت معنایی توصیف میکند و در نسخههای اولیه، نشانههایی برای تعیین ظاهر صفحات نیز در آن گنجانده شده بود.
عناصر اچتیامال واحدهای سازنده صفحات اچتیامال هستند. با استفاده از ساختارهای متداول اچتیامال، تصاویر و سایر اشیاء مانند فرمهای تعاملی میتوانند در صفحه نمایش داده شده جاسازی شوند. اچتیامال ابزاری را برای ایجاد اسناد ساختاریافته با تعیین معنای ساختاری برای متنهایی مانند عناوین، پاراگرافها، لیستها، لینکها، نقلقولها و سایر موارد فراهم میکند. عناصر HTML توسط تگها مشخص میشوند که با استفاده از براکتهای زاویهدار نوشته میشوند. تگهایی مانند <img> و <input> مستقیماً محتوا را به صفحه وارد میکنند. تگهای دیگر مانند <p> و </p> متن سند را احاطه کرده و اطلاعاتی درباره آن ارائه میدهند و ممکن است شامل تگهای زیرعنصر باشند. مرورگرها تگهای HTML را نمایش نمیدهند، بلکه از آنها برای تفسیر محتوای صفحه استفاده میکنند.
عناصر اچتیامال، سنگبناهای اصلی صفحات وب هستند. با بهکارگیری ساختارهای پیشفرض اچتیامال، میتوان عناصری مانند تصاویر، فرمهای تعاملی و سایر اجزای چندرسانهای را در صفحات وب جای داد. اچتیامال ابزاری قدرتمند برای ایجاد اسناد سازمانیافته است که با تعریف معنای ساختاری برای بخشهای مختلف متن، مانند عنوانها، پاراگرافها، فهرستها، پیوندها، نقلقولها و موارد دیگر، به نظمبخشی محتوا کمک میکند. این عناصر توسط تگهایی مشخص میشوند که با براکتهای زاویهدار (< >) نوشته میشوند. برخی تگها مانند <img> و <input> بهطور مستقیم محتوا را به صفحه اضافه میکنند، در حالی که تگهایی مانند <p> و </p> متن را در بر گرفته و اطلاعاتی درباره آن ارائه میدهند و ممکن است شامل تگهای فرعی درون خودشان مانند <span> یا <b> باشند. مرورگرها تگهای اچتیامال را نمایش نمیدهند، بلکه از آنها برای تفسیر و نمایش صحیح محتوای صفحه (Render) استفاده میکنند.
اچتیامال میتواند برنامههای نوشتهشده به زبانهای اسکریپتی مانند جاوااسکریپت را جاسازی کند که بر رفتار و محتوای صفحات وب تأثیر میگذارند. استفاده از CSS ظاهر و چیدمان محتوا را تعریف میکند. کنسرسیوم جهانی وب (W3C)، که قبلاً مسئول نگهداری استانداردهای HTML بود و اکنون مسئول استانداردهای CSS است، از سال ۱۹۹۷ استفاده از CSS را به جای HTML نمایشی صریح تشویق کرده است.[۳] نوعی از HTML به نام HTML5 برای نمایش ویدیو و صدا استفاده میشود که عمدتاً از عنصر <canvas> همراه با جاوااسکریپت بهره میبرد.
اچتیامال این قابلیت را دارد که برنامههای نوشتهشده به زبانهای اسکریپتی مانند جاوااسکریپت را در خود جای دهد، که این برنامهها بر رفتار و محتوای صفحات وب تأثیر میگذارند. از سوی دیگر، با استفاده از سیاساس، ظاهر و چیدمان محتوا تعیین میشود. کنسرسیوم جهانی وب (W3C)، که پیشتر مسئول نگهداری استانداردهای اچتیامال بود و اکنون نگهدارنده استانداردهای سیاساس است، از سال ۱۹۹۷ استفاده از سیاساس را به جای اچتیامال نمایشی صریح توصیه کرده است.[۲] نسخهای از اچتیامال به نام اچتیامال 5 برای نمایش ویدیو و صدا بهکار میرود که عمدتاً از عنصر <canvas> در کنار جاوااسکریپت استفاده میکند.
